Frymografia: Ziarna podświadomości

Plaża - koniec ziemi lub początek morza. Wszystko zależy od punktu widzenia. Dla mnie jest czymś więcej: błoną przybranej ojczyzny, miejscem gdzie czuję, że żyję na wyspie. Fascynuje mnie ten stan ekstremalny. Określa bowiem nie tylko geografię, lecz także wewnętrzny stan Brytyjczyków. Każdy z nich jest wyspą. Każdy ma własną plażę, która definiuje ich osobistą przestrzeń. Nie wolno jej naruszać. Dla jednych to cieniutka, łatwa do przeniknięcia granica, dla innych bezkresna pustynia.

Frymografia: Ziarna podświadomości

Frymografia: Ziarna podświadomości (© Bogdan Frymorgen / RMF FM)

Zamykam oczy. Mam 6 lat. Jestem z rodzicami na wczasach w Łebie. Od kilku dni nie potrafię sobie wyobrazić morza. Za chwile zobaczę je po raz pierwszy. Mocniej ściskam matkę za rękę, gdy nasze stopy zaczynają tonąć w ciepłym piasku. Przed nami jeszcze kilka metrów do wydm. Nie wiem, co to takiego te wydmy. Wiem że zasłaniają wielką wodę. Wdycham zapach szyszek i jodu. Nie wiem, co to jod. Gdy stajemy na szczycie piaskowej góry, uginają się pode mną nogi. Dziś wiem już dlaczego — życie nigdy nie jest tak poziome jak nad morzem.

Zawsze fotografując na plaży mam ten sam dylemat: czy trzymać aparat w pionie — jak przykazuje Homo Sapiens — czy może poddać się pełzającej linii horyzontu. Czy moja opowieść ma być krótka i wysoka, czy ma się dłużyc niczym pasy autostrady. Zazwyczaj naciskam migawkę dwa razy, gdybym przypadkiem później zmienił zdanie. Często je zmieniam. Czuje wtedy jak w mój nerw wzrokowy uderzają fale. Miewam wątpliwości. Plaża jest takim miejscem, gdzie wszystko jest trochę Jing i Jang — symetryczne i wręcz przeciwne. Dla ludzi z aparatem to schizofrenia, awers i rewers tej samej historii.
Nigdy nie przypuszczałem że ja, chłopak z Podbeskidzia, żyć będę kiedyś na granicy ziemi i wody. Dziecięcy zachwyt minął. Teraz przeważa uczucie bycia oderwanym od kontynentu. Nawet tunel pod kanałem La Manche, którym można przejechać nie oglądając nawet morza, nie łagodzi mojej psychicznej klaustrofobii. Malownicze klify Dover czy dramatyczne wybrzeża Walii i Szkocji, nie poprawiają wcale samopoczucia. Potrafię sobie jedynie pomóc fotografią. Ona oswaja to, co wewnętrznie jest mi obce. Z wsypy czyni ląd, a z terra incognita ziemię obiecaną.

Nigdy nie przypuszczałem że ja, chłopak z Podbeskidzia, żyć będę kiedyś na granicy ziemi i wody.

Brytyjczycy również w dziwny sposób reagują na plażę. Oni zawsze żyli na wyspie, więc moje rozterki są im obce. Za to plaża jest dla nich miejscem, gdzie zakopują w piasku przyzwyczajenia. Są tu trochę na ziemi niczyjej, a trochę na uniwersalnej. I właśnie tu, na tym wąskim skrawku zbiorowej podświadomości, uwalniają swoje instynkty. Wychodzą ze skorupy, jakby chronił ich immunitet. Na plaży wolno im wszystko. Plaża jest dla nich łonem i matecznikiem. Tu się na nowo rodzą i umierają. Popuszczają blokady. Czasem słono za to płacą, ale czują się wolni.

Może dlatego fotografowanie plaży z jej fauną stało się ważnym działem brytyjskiej fotografii. Wielu wspaniałym twórcom właśnie na plaży udało się uchwycić narodowy charakter Wyspiarzy. Nie w poukładanym środowisku studia, ale miedzy ziemią a morzem, wciśniętych miedzy to co znane i nieznane — będących pomiędzy. To właśnie na plaży Brytyjczycy utrzymują pion. Robią to by zachować poziom. Właśnie tu ich insularna psychika figluje bezkarnie z ziarnistą błoną wyspy.

Nie tylko wariują tak Brytyjczycy. Tu również dostaje świra światłomierz. Oszołomiony ogromem przestrzeni i brakiem ciemniejszych punktów odniesienia, kłamie. A my wybaczając tę niedyskrecję, korygujemy w głowie to, czego nie jest w stanie ustalić automat. Plaża lubi nie doświetlać. Chroni przez to swoją tajemnice i narzuca zdjęciom szarość. Jej istota staje się wówczas bardziej niedostępna. Pozornie monotonna, a faktycznie nieskończona w bezkresie interpretacji. Kocham za to plażę!

Plaża lubi nie doświetlać. Chroni przez to swoją tajemnice i narzuca zdjęciom szarość.

I tu zaczyna się dla mnie największe wyzwanie: jak w tej najprostszej, równoległej i najbardziej prostopadłej przestrzeni znaleźć środek ciężkości? Jej i mój własny. Jak się pojednać z czymś co mnie otacza od lat, we śnie i na jawie? Wreszcie jak stanąć z aparatem na końcu ziemi i spojrzeć w morze tak, by zdjęcie na zawsze wróciło ze mną w głąb wyspy? Tej na której żyje i tej, która jest we mnie.

Zamykam oczy. Mam 6 lat. Jestem z rodzicami na wczasach w Łebie. Czuję ciepło matczynej dłoni, zapach szyszek i jodu. Dopiero teraz uwalniam migawkę.

Zobacz więcej artykułów z serii: Poradniki autorskie

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki:

Jak fotografować koty, aby nie dostać przy tym kota [poradnik] Jak fotografować sztuczne ognie, czyli fajerwerki? [poradnik] Inspirujące pomysły na ciekawe zdjęcia zimą Jak uzyskać na zdjęciach piękny bokeh? Wystarczy 5 minut [poradnik] 10 rzeczy, których fotograf nie powinien robić [poradnik] Jeśli nie Photoshop, to co? Alternatywne, darmowe programy do edycji zdjęć Fotografowanie w krajach egzotycznych. Skuteczne rady, jak się przygotować Oświetlanie produktów światłem ze smartfona [poradnik] Import zdjęć do katalogu i sesji w Capture One [wideoporadnik] Jak i po co przekonać parę młodą do zamówienia sesji narzeczeńskiej? Capture One Pro 8 - wprowadzenie do aplikacji [wideoporadnik] Jak się ratować kiedy stracimy zdjęcia? Lightoom przychodzi z pomocą [wideoporadnik] Warsztaty z marketingu ślubnego z Bartkiem Wyrobkiem 5 rzeczy, o których mogłeś nie wiedzieć pracując w Photoshopie [wideoporadnik] System, dzięki któremu odniosłem sukces w fotografii ślubnej Jak legalnie niemal nie płacić podatków w fotografii ślubnej? Oto jak inwestuję 100 zł, aby zarobić 50 000 zł rocznie w fotografii ślubnej Rozwiń swe fotograficzne skrzydła z pomocą Bartka Wyrobka! 14 powodów dla których warto zrezygnować z logo na zdjęciu 5 rzeczy, o których mogłeś nie wiedzieć pracując w Lightroomie Auto przed obiektywem Ciekawe miejsca do zdjęć - jak je znaleźć? [poradnik] Tryby P, A, S, M - czym są i kiedy ich używać w praktyce? [poradnik] Piotr Andrews: „Robienie zdjęć już nic nie wnosi” [wywiad]

Popularne w tym tygodniu:

Jak wybrać najlepsze akumulatorki do lamp błyskowych? Zdjęcie ze stocka - jakimi prawami się rządzą i skąd wziąć je za darmo?